Teoria salda TSUE co orzekł Trybunał w sprawie C-510/25? Brak automatycznego powrotu do teorii salda. Wyrok TSUE wyraźnie porządkuje dotychczasowe wątpliwości interpretacyjne. Trybunał potwierdził, że ustalenie procedury rozliczeń leży w gestii prawa wewnętrznego poszczególnych państw członkowskich. Dla polskich kredytobiorców oznacza to, że nadal mogą oni liczyć na korzystniejsze rozliczenie umowy kredytu na zasadzie tzw. teorii dwóch kondykcji, choć w praktyce należy spodziewać się również stosowania przez sądy tzw. teorii salda.
Jeżeli posiadasz kredyt we frankach szwajcarskich lub innej walucie obcej i zastanawiasz się, jak wyrok C-510/25 wpływa na Twoją sytuację procesową lub dochodzone roszczenia, skonsultuj się z naszą Kancelarią. Przeanalizujemy Twoją umowę i pomożemy skutecznie odzyskać nienależnie pobrane środki.
Teoria salda TSUE | Wybór sposobu rozliczeń należy do sądów krajowych!
Trybunał orzekł, że Dyrektywa 93/13 nie nakazuje stosowania ani teorii dwóch kondykcji, ani teorii salda. W konsekwencji prawo unijne nie narzuca sztywnego mechanizmu rozliczeń, lecz pozostawia wybór sądom krajowym. Co istotne, kluczowym wymogiem prawa Unii jest to, aby przyjęty sposób rozliczania gwarantował konsumentowi pełną i skuteczną ochronę. TSUE jednoznacznie stwierdził, że innego jego orzeczenia (C-396/24) z czerwca 2025 roku nie należy interpretować w ten sposób, że nakazuje stosowania teorii salda również w sprawach z powództwa konsumentów.
W praktyce oznacza to, że Kredytobiorcy nadal mogą liczyć na korzystniejsze rozliczenie na zasadzie tzw. teorii dwóch kondykcji zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego. Nie można jednak wykluczyć, że w części spraw sądy będą stosować również tzw. teorię salda, w zależności od podejścia przyjętego przez konkretny skład orzekający.
Teoria salda TSUE | Tło sprawy – skąd pytanie do TSUE C-510/25
Sprawę C-510/25 skierował do TSUE Sąd Okręgowy w Warszawie. Warto podkreślić, że sama nieważność umowy kredytu frankowego nie jest już przedmiotem sporu. Obecnie problem sprowadza się wyłącznie do tego, w jaki sposób rozliczyć strony po upadku nieuczciwej umowy. Tłem sprawy jest starcie się dwóch teorii rozliczeń : teoria salda vs teoria dwóch kondykcji
Teoria salda polega na tym, że sąd z urzędu samodzielnie kompensuje (odejmuje) od sumy rat wpłaconych przez konsumenta kwotę kapitału wypłaconego przez bank.
Teoria dwóch kondykcji traktuje obie wierzytelności całkowicie niezależnie: konsument dochodzi zwrotu swoich wpłat, a bank musi samodzielnie dochodzić zwrotu kapitału. Np. zgłaszając prawidłowy zarzut potrącenia lub wytaczając własne powództwo.
Treść pytania prejudycjalnego TSUE C-510/25
Czy sąd może wyręczyć bank i samodzielnie dokonać potrącenia? Pierwsza wątpliwość dotyczy tego, czy sędzia ma prawo z urzędu odjąć wypłacony kapitał od kwoty należnej klientowi. Innymi słowy, chodzi o stosowanie teorii salda w sytuacji, gdy bank sam nie złożył formalnego zarzutu potrącenia.
Co z odsetkami za lata trwania procesu? Co więcej, samowolne odejmowanie kapitału przez sąd drastycznie ścina lub całkowicie kasuje odsetki za opóźnienie należne konsumentowi. W rezultacie sąd polski zapytał TSUE, czy pozbawianie frankowiczów tych korzyści jest zgodne z unijną dyrektywą chroniącą konsumentów.
Link do pytania prejudycjalnego.
Rozstrzygnięcie TSUE a wyrok SN III CZP 25/22 | Teoria dwóch kondykcji
Rozstrzygnięcie TSUE w sprawie C-510/25 pozostaje w pełnej harmonii z kluczową uchwałą Sądu Najwyższego z 25 kwietnia 2024 r. (sygn. akt III CZP 25/22). Przypomnijmy, że Sąd Najwyższy nakazał stosowanie teorii dwóch kondykcji. Ponieważ Trybunał potwierdził, że prawo UE nie wymusza mechanizmu salda, uchwała SN zachowuje swoją pełną moc. W praktyce oznacza to, że polskie sądy mają jasną podstawę, by nie kompensować roszczeń z urzędu. Zamiast tego zasądzają na rzecz konsumentów zwrot całości spłaconych rat wraz z odsetkami. Natomiast bank musi samodzielnie dochodzić zwrotu kapitału, na przykład zgłaszając zarzut potrącenia.
Korzyści finansowe z naliczania odsetek bez potrącenia z urzędu
Utrzymanie teorii dwóch kondykcji jest dla Frankowiczów niezwykle korzystne. Przede wszystkim przekłada się to na konkretne zyski finansowe z odsetek za opóźnienie. Brak automatycznej kompensacji sprawia, że konsument dochodzi zwrotu pełnej sumy wpłaconych rat. W rezultacie odsetki ustawowe są naliczane od całej tej kwoty, a nie tylko od nadwyżki ponad kapitał. Dzięki temu należna kwota odsetek jest znacznie wyższa, co maksymalizuje zysk Frankowicza i dyscyplinuje bank za stosowanie nieuczciwych zapisów.
Teoria salda TSUE | C-510/25 a C-396/24
Po wyroku w sprawie C-396/24 (Lubreczlik) banki powoływały się na to orzeczenie jako rzekomy dowód na wyeliminowanie teorii dwóch kondykcji. W konsekwencji sektor bankowy twierdził, że sądy powinny z urzędu kompensować roszczenia oraz ograniczać wysokość zasądzanych na rzecz konsumentów świadczeń i odsetek.
Jednak w wyroku C-510/25 TSUE stanowczo ukrócił tę błędną interpretację. Trybunał wyjaśnił bowiem, że w sprawie Lubreczlik sprzeciwił się jedynie sytuacji, w której bank domaga się zwrotu całego kapitału bez uwzględnienia dotychczasowych spłat kredytobiorcy.
Co kluczowe, jak od początku wskazywali prawnicy Kancelarii KMB Legal, celem wyroku w sprawie C-396/24 była wyłącznie ochrona konsumenta przed nieproporcjonalnym roszczeniem banku i pozbawienie instytucji finansowych narzędzia do dochodzenia pełnego kapitału przy zignorowaniu wpłat kredytobiorcy. W efekcie orzeczenie to miało chronić frankowiczów przed nadmiernym obciążeniem, a nie automatycznie narzucać teorię salda polskim sądom.
Trzy powody, dlaczego powinieneś zaufać
Kancelarii KMB Legal
Pytania? Wątpliwości? Skontaktuj się z nami, jesteśmy gotowi do pomocy
Wypełnij formularz i skorzystaj z bezpłatnej porady prawnej lub finansowej online.
Bezpłatna analiza oraz porada prawna i finansowa.
Zapraszamy do przesłania skanu otrzymanej propozycji ugody lub umowy kredytowej w celu bezpłatnej analizy. Po otrzymaniu dokumentacji i jej prawnej weryfikacji, skontaktujemy się z Państwem w ciągu 24 godzin. Następnie przedstawimy bezpłatnie ocenę Państwa sytuacji oraz propozycję podjęcia przez nas działań prawnych.
Zaoferujemy Państwu bowiem bezpłatnie wyniki analizy prawnej i finansowej wraz z rekomendacjami, które będą zawierały szacowane korzyści i ryzyka. Dodatkowo ocenimy możliwości legalnego wstrzymania płatności rat już teraz. Przeprowadzimy także ocenę szans odzyskania nadpłaconych rat wraz z innymi kosztami okołokredytowymi oraz unieważnienia Umowy o kredyt. Porównane wszystkie dostępne na rynku możliwości. Nasz zespół doświadczonych prawników specjalizujących się w prawie bankowym będzie do Państwa dyspozycji do bezpłatnej konsultacji.
Bezpłatnie przeanalizujemy. Profesjonalnie doradzimy. Szybko i skutecznie pomożemy 🙂