TSUE C-677/23 – czy ten wyrok okaże się przełomem dla polskich konsumentów w kwestii sankcji kredytu darmowego?
Choć dotyczy on słowackich kredytobiorców, jego wnioski mogą mieć istotne znaczenie również w Polsce, zwłaszcza w kontekście kredytów złotówkowych. Orzecznictwo dotyczące sankcji kredytu darmowego wciąż się kształtuje. Z kolei wyrok Trybunału podkreśla wagę precyzyjnego określenia w umowie kredytowej czynników, które wpływają na obliczenie rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania (RRSO). Brak takich szczegółów w umowie może dać kredytobiorcom podstawy do skorzystania z mechanizmu SKD. W konsekwencji może prowadzić to do fali nowych spraw sądowych przeciwko bankom. Czy czeka nas zatem fala pozwów Złotówkowiczów?
TSUE C-677/23 | Założenia przyjęte do obliczenia RRSO muszą być wyraźnie wskazane w umowie
Wyrok TSUE C-677/23 dotyczy obowiązku precyzyjnego określenia w umowie kredytowej założeń wykorzystywanych do obliczania rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania (RRSO). Trybunał wprost wskazał bowiem, że wszystkie te dane muszą być przedstawione w sposób jasny i zrozumiały dla konsumenta. Nie wystarczy, aby kredytobiorca mógł je samodzielnie wydedukować z treści umowy. Bank musi to wyraźnie określić, co umożliwi weryfikację poprawności obliczeń RRSO przez kredytobiorcę.
Wymóg transparentności RRSO oznacza, że umowa kredytu musi jasno i szczegółowo wskazywać wszystkie założenia, na podstawie których obliczana jest rzeczywista roczna stopa oprocentowania. TSUE uzasadnia ten wymóg tym, że przeciętny konsument nie jest w stanie samodzielnie zidentyfikować wszystkich tych założeń. Dlatego banki muszą je jednoznacznie określić w umowie, umożliwiając kredytobiorcy pełną weryfikację wyliczenia RRSO. Tylko taka transparentność zapewnia konsumentowi świadomość warunków kredytu i pozwala na podejmowanie racjonalnych decyzji finansowych. – dostrzega mec. Marusińska-Bilbin.
TSUE C-677/23 | Sankcja kredytu darmowego
Sankcja kredytu darmowego to instytucja prawna chroniąca kredytobiorcę o statusie konsumenta przed stosowaniem przez kredytodawcę nieuczciwych praktyk rynkowych związanych z oferowaną pożyczką lub kredytem. W sytuacji zaistnienia określonych przesłanek kredytobiorca spłaca jedynie to co pożyczył od pożyczkodawcy. Bez konieczności zapłaty odsetek ani innych dodatkowych opłat okołokredytowych.
Choć sprawa dotyczyła konsumentów ze Słowacji, skutki orzeczenia będą odczuwalne również w Polsce. Wykładnia przedstawiona przez TSUE obowiązuje bowiem we wszystkich państwach UE. Poruszone w wyroku kwestie mają natomiast bezpośredni związek z problemami, na które wskazują polscy złotówkowicze.
TSUE RRSO | Czy czeka nas fala pozwów Złotówkowiczów przeciwko bankom?
Nieprecyzyjne zapisy w polskich umowach kredytowych, ograniczające się jedynie do ogólnych założeń obliczania RRSO lub ich całkowity brak, mogą stać się przesłanką zastosowania sankcji kredytu darmowego. Czy takie braki rzeczywiście będą skutkować zastosowaniem SKD? To pytanie wciąż pozostaje otwarte. Linia orzecznicza w sprawie sankcji kredytu darmowego cały czas się kształtuje.
Równie istotne będą jednak oczekiwane na 13 lutego 2025 roku pierwsze orzeczenia TSUE w sprawach dotyczących polskich kredytobiorców. Do tego dochodzą inne pytania prawne zadane do Trybunału. Dopiero te wyroki mogą przesądzić jak sądy w Polsce będą oceniać umowy pod kątem możliwości zastosowania sankcji kredytu darmowego. – dodaje mec. Marusińska-Bilbin.
Darmowy kredyt konsumencki | Rekomendacja dla Kredytobiorców 2025
Biorąc pod uwagę obecne ryzyka (i koszty) zawieszenia lub przegrania sprawy, rekomendujemy wstrzymanie się z podejmowaniem działań prawnych do czasu zmiany orzecznictwa. Kluczowy wpływ na zmianę podejścia sądów w zakresie sankcji kredytu darmowego mogą mieć bowiem spodziewane wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE), które mogą wyznaczyć nowe kierunki orzecznicze. Monitorujemy dynamiczną sytuację prawną w Polsce oraz śledzimy najnowsze trendy orzecznicze w sporach dotyczących umów kredytowych. W przypadku wystąpienia nowych, korzystnych dla konsumentów okoliczności, zawiadomimy zainteresowanych.
Jeśli są Państwo zainteresowani otrzymywaniem powiadomień po ustabilizowaniu się korzystnej dla konsumentów linii orzeczniczej i zwiększeniem szans wygrania Państwa sprawy, prosimy o pozostawienie nam swojego numeru telefonu – skontaktujemy się z Państwem.
