Ustawa o kredycie konsumenckim wkrótce zostanie znowelizowana, a jej wejście w życie planowane jest na drugi kwartał 2025 roku. Zmiany wynikają z konieczności dostosowania polskich regulacji do przepisów unijnych. Z kolei głównym celem jest zwiększenie poziomu ochrony konsumentów korzystających z kredytów. Nowe przepisy mają zapewnić większą przejrzystość umów i lepsze zabezpieczenie interesów kredytobiorców poprzez zwiększenie obowiązków informacyjnych banków.
Jednak jednym z bardziej kontrowersyjnych elementów reformy jest osłabienie sankcji kredytu darmowego poprzez wprowadzenie zasady miarkowania odpowiedzialności kredytodawcy. Oznacza to, że nie każda nieprawidłowość w umowie kredytowej będzie skutkować całkowitym zwolnieniem konsumenta z kosztów kredytu. Pojawia się więc pytanie – czy nowe przepisy rzeczywiście poprawią sytuację kredytobiorców, czy raczej osłabią dotychczasowe mechanizmy ochronne?
Czy projektowane zmiany rzeczywiście wpłyną na poprawę jakości usług bankowych w Polsce, a kredytobiorcy realnie zyskają na nowej ustawie?
Nowa ustawa o kredycie konsumenckim | Celem zwiększenie poziomu ochrony interesów konsumentów
W odpowiedzi na zmiany w prawodawstwie Unii Europejskiej, projektowana jest nowa ustawa o kredycie konsumenckim. Jak zapewnia Rada Ministrów, nowe przepisy dotyczące kredytu konsumenckiego mają na celu zwiększenie ochrony kredytobiorców poprzez objęcie regulacjami nowych rodzajów umów oraz eliminację niekorzystnych zjawisk, które nasiliły się na rynku w ostatnich latach. Wdrożenie unijnych regulacji zapewnić ma większą przejrzystość i bezpieczeństwo dla konsumentów korzystających z kredytów.
Ustawa o kredycie konsumenckim | Na jakie zmiany mogą liczyć Złotówkowicze?
Nowa regulacja obejmuje m.in. rozszerzenie zakresu kredytów objętych przepisami do wartości 200 tys. euro oraz kredytów najmu i leasingu. Ponadto, zmiany te wprowadzają szereg obowiązków dla kredytodawców, które mają na celu ochronę interesów kredytobiorców. Zaostrzeniu ulegną wymogi informacyjne kredytodawców związane z udzielanym kredytem. Reklamy sugerujące, że kredyt jest sposobem na poprawę sytuacji finansowej kredytobiorcy, mają zostać ograniczone, aby zapobiec wprowadzaniu konsumentów w błąd.
Ustawa o kredycie konsumenckim | Nowe obowiązki informacyjnie po stronie kredytowacy
Dodatkowo, zwiększony zostanie zakres obowiązków kredytodawców związanych z badaniem zdolności kredytowej kredytobiorcy. Nowe przepisy mają zapewnić dokładniejszą analizę sytuacji finansowej konsumentów, co pozwoli ograniczyć ryzyko nadmiernego zadłużenia. Wprowadzone zostaną również bardziej rygorystyczne zasady świadczenia usług doradczych. Zwiększyć ma to transparentność procesu kredytowego i pomoże konsumentom podejmować świadome decyzje.
Na koniec warto wspomnieć, że przewidziane zostały także rozwiązania mające na celu wsparcie kredytobiorców w trudnej sytuacji finansowej. Nowa ustawa zachęci kredytodawców do restrukturyzacji kredytów poprzez mechanizmy takie jak wydłużenie okresu kredytowania, wakacje kredytowe czy częściowe umorzenie zadłużenia. Takie środki mają na celu ograniczenie przypadków niewypłacalności i ułatwienie spłaty zobowiązań, co przyczyni się do większej stabilności rynku kredytowego oraz lepszej ochrony interesów konsumentów.
Ustawa o kredycie konsumenckim | Miarkowania odpowiedzialności kredytodawcy
Projektowane zmiany w ustawie o kredycie konsumenckim obejmują również modyfikację sankcji kredytu darmowego. Wprowadza się bowiem zasadę miarkowania odpowiedzialności kredytodawcy. Jej istota sprowadza się do tego, że nie każda nieprawidłowość formalna w umowie kredytowej automatycznie doprowadzi do uznania kredytu za darmowy. W efekcie kredytodawcy mogą uniknąć w niektórych sytuacjach odpowiedzialności z tytułu niezachowania obowiązków względem kredytobiorcy.
Tym samym w kontekście osłabienia sankcji kredytu darmowego nasuwają się pewne wątpliwości co do charakteru zmian. Czy nowa regulacja rzeczywiście wzmacnia ochronę konsumentów, czy wręcz przeciwnie – ją osłabia. Dotychczasowe przepisy jednoznacznie określały odpowiedzialność kredytodawcy w przypadku naruszenia obowiązków wobec kredytobiorcy. Czy więc zasada miarkowania odpowiedzialności kredytodawcy stanowi próbę ograniczenia rosnącej liczby roszczeń kredytobiorców wobec banków?
Miarkowanie odpowiedzialności kredytodawcy | Sprawdź wypowiedź eksperta – mec. Karolina Marusińska-Bilbin
Nowa ustawa wprowadza szereg rozwiązań, które znacząco zwiększają poziom ochrony konsumentów, co należy ocenić zdecydowanie pozytywnie. Szczególnie istotne wydają się zmiany umożliwiające objęcie sankcją kredytów, których kwota obecnie przekracza 255 550 zł. Pozwoli to na zapewnienie wszystkim konsumentom korzystającym z kredytu konsumenckiego jednakowego poziomu ochrony przewidzianej w Dyrektywie 2023/2225.
Z drugiej strony, proponowane wprowadzenie zasady miarkowania odpowiedzialności kredytodawcy, zgodnie z którą nie każda nieprawidłowość powinna skutkować uznaniem kredytu za całkowicie darmowy, budzi poważne wątpliwości. Choć kierunek zmian zmierzający do poprawy ochrony konsumentów należy ocenić pozytywnie, takie rozwiązanie grozi znacznym osłabieniem ich praktycznej skuteczności. Postulat miarkowania odpowiedzialności od dawna zgłaszany przez sektor bankowy zyskał na znaczeniu w obliczu fali pozwów dotyczących sankcji kredytu darmowego, z którymi obecnie mierzą się banki.
Choć szczegóły nie są jeszcze znane, takie rozwiązanie z pewnością nie będzie korzystne dla konsumentów. Jeśli banki przestaną obawiać się sankcji kredytu darmowego, nakładanie kolejnych obowiązków nie spełni swojej roli.
Radca Prawny
Karolina Marusińska-Bilbin
wypowiedź dla Dziennik Gazeta Prawna
Darmowy kredyt konsumencki | Rekomendacja dla Kredytobiorców 2025
Orzecznictwo w sprawie kredytu konsumenckiego jeszcze się kształtuje. Biorąc pod uwagę obecne ryzyka (i koszty) zawieszenia lub przegrania sprawy, rekomendujemy wstrzymanie się z podejmowaniem działań prawnych do czasu zmiany orzecznictwa. Kluczowy wpływ na zmianę podejścia sądów w zakresie sankcji kredytu darmowego mogą mieć bowiem spodziewane wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE), które mogą wyznaczyć nowe kierunki orzecznicze. Monitorujemy dynamiczną sytuację prawną w Polsce oraz śledzimy najnowsze trendy orzecznicze w sporach dotyczących umów kredytowych. W przypadku wystąpienia nowych, korzystnych dla konsumentów okoliczności, zawiadomimy zainteresowanych.
Jeśli są Państwo zainteresowani otrzymywaniem powiadomień po ustabilizowaniu się korzystnej dla konsumentów linii orzeczniczej i zwiększeniem szans wygrania Państwa sprawy, prosimy o pozostawienie nam swojego numeru telefonu – skontaktujemy się z Państwem.
